Relacja z konferencji „Aksjologiczne i prawne aspekty niepełnosprawności”

W dniach 11-12 kwietnia 2019 r. na Wydziale Prawa UwB miała miejsce Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Aksjologiczne i prawne aspekty niepełnosprawności”. Celem konferencji było stworzenie przestrzeni dla prezentacji wyników badań naukowych oraz wymiany poglądów przedstawicieli różnych środowisk zajmujących się problematyką niepełnosprawności. Organizatorami byli: Katedra Prawa Międzynarodowego Publicznego, Katedra Prawa Administracyjnego, Zakład Teorii Prawa i Filozofii Prawa oraz Prawnicze Centrum Badań nad Edukacją Wydziału Prawa UwB, we współpracy z Podlaskim Sejmikiem Osób z Niepełnosprawnościami, przy wsparciu Sieci Naukowej „Wykluczenie społeczne-solidarność społeczna”, Koła Naukowego „INNOWACJA” i Koła Naukowego Teorii Społecznych Wydziału Prawa UwB, a także Fundacji Inicjatywa na Rzecz Osób Niepełnosprawnych. Konferencja została objęta honorowym patronatem i wsparciem Marszałka Województwa Podlaskiego oraz Prezydenta Miasta Białegostoku.

W konferencji wzięło udział ponad 100 uczestników, w tym wielu naukowców z innych państw (z USA, Belgii, Litwy, Białorusi, Rosji, Albanii i Kazachstanu). Szczególnie cenny był udział naukowców z niepełnosprawnościami, którzy często dzielili się swoimi osobistymi doświadczeniami. Podczas konferencji poruszano zagadnienia zarówno filozoficzno-etyczne, jak też teoretyczno-prawne i praktyczne związane z różnymi aspektami niepełnosprawności.

Konferencję w imieniu organizatorów otworzyła dr Izabela Kraśnicka – adiunkt w Katedrze Prawa Międzynarodowego Publicznego i dyrektor Prawniczego Centrum Badań nad Edukacją Wydziału Prawa UwB. Następnie głos zabrał Tomasz Szeweluk - Dyrektor Gabinetu Marszałka, który w imieniu Marszałka Województwa Podlaskiego pogratulował organizatorom tej inicjatywy, życząc owocnych obrad. W imieniu władz uczelni wystąpił następnie dr hab. Mariusz Popławski, prof. UwB - Prorektor ds. rozwoju i współpracy międzynarodowej Uniwersytetu w Białymstoku, który przywitał wszystkich gości i wyraził nadzieję, że konferencja będzie stanowić impuls do dalszych działań w zakresie poprawy sytuacji osób z niepełnosprawnościami.

Wystąpienia prelegentów w sesji plenarnej rozpoczął prof. Michael Schwartz z Syracuse University College of Law (USA), który wygłosił referat pt. „Valuing Disability Rights: A Deaf Insider's Perspective”. Profesor Schwartz opowiedział o swoich osobistych doświadczeniach związanych z edukacją i podejmowaniem aktywności zawodowej z perspektywy osoby niesłyszącej. Zachęcał uczestników, by nie poddawali się w wysiłkach na rzecz wyrównywania szans i partycypacji społecznej osób z niepełnosprawnościami. Jako druga głos zabrała prof. Gracienne Lauwers z Vrije Universiteit Brussel (Belgia). Wygłosiła referat pt. „Generating awareness s and capacity of schools to implement adequately the rights of pupils with disabilities”. Profesor Lauwers mówiła o doświadczeniach we wdrażaniu praw uczniów z niepełnosprawnościami w szkołach przede wszystkim z perspektywy szkół belgijskich. Pokazała historyczny i prawny rozwój tego procesu, a także niedoskonałości, które stanowią wyzwanie na przyszłość. Ostatnią z kluczowych prelegentów była dr Anna Drabarz z Wydziału Prawa UwB, która wygłosiła referat pt. „Measuring the effectiveness of disability rights. Some challenges of collecting, analysing, and reporting disability-related data”. Dr Drabarz poruszyła niezwykle ważną kwestię dotyczącą gromadzenia i wykorzystania danych dotyczących niepełnosprawności z perspektywy prawa międzynarodowego i polityk krajowych. Jak zauważyła, wiele danych z tego obszaru jest stale gromadzonych, jednak istnieje problem z ich racjonalną selekcją i efektywnym wykorzystaniem np. do celów naukowych. Stanowi to wyzwanie dla właściwych instytucji, organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz naukowców.

Obrady w sesji plenarnej zakończyła inspirująca i ożywiona dyskusja, którą kontynuowano w trzech sesjach równoległych prowadzonych w języku polskim i angielskim (również w drugim dniu konferencji).

Znaczące zainteresowanie wydarzeniem ze strony przedstawicieli świata akademickiego oraz praktyków z Polski i z zagranicy dowiodło istnienia potrzeby prowadzenia rozważań i dyskusji w obszarze niepełnosprawności. Uczestnicy konferencji niejednokrotnie podkreślali także konieczność współdziałania różnych środowisk na rzecz realizacji praw osób z niepełnosprawnościami.