Wydział Prawa - Uniwersytet w Białymstoku
 
Poradnia Prawna Strona główna / Poradnia Prawna / Historia Pracowni

Idea Uniwersyteckich Poradni Prawnych (Legal Clinics) powstała w latach 60-tych w Stanach Zjednoczonych. Była to nowa forma edukacji prawniczej - sposób na połączenie kształcenia teoretycznego ze zdobywaniem umiejętności praktycznych. Pomysł sprawdził się na tyle dobrze, że obecnie niemal wszystkie tamtejsze wydziały prawa stosują tę „kliniczną” metodę nauczania.


Pierwsza Uniwersytecka Poradnia Prawa w Polsce powstała w 1997 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wkrótce potem dołączyła do niej „Klinika Prawa” Uniwersytetu Warszawskiego. Upowszechnienia tej formy nauczania przyszłych prawników podjęło się Europejskie Stowarzyszenie Studentów Prawa – ELSA. Na zorganizowanym w maju 1998 r. Ogólnopolskim Seminarium „Reforma Edukacji Prawniczej, rozwój idei Uniwersyteckich Poradni Prawnych” przedstawiono dorobek i doświadczenia poradni krakowskiej i warszawskiej oraz postanowiono zachęcić wszystkie spośród istniejących w Polsce 12 Wydziałów Prawa do uruchomienia u siebie podobnej działalności. Zarząd Krajowy ELSA zawarł również z Fundacją im. Stefana Batorego porozumienie, w myśl którego Fundacja miała wspierać proces tworzenia poradni tam, gdzie był on najbardziej zaawansowany: w Białymstoku, Rzeszowie, Toruniu i Warszawie.


Studencka Poradnia Prawna w Białymstoku jest obecnie prężnie działającą organizacją studencką. Prace nad jej utworzeniem zostały podjęte w 1998 r. przez grupę lokalną Europejskiego Stowarzyszenia studentów Prawa - ELSA Białystok. Poradnia powstała na bazie działającej już od dwóch lat na Wydziale Prawa Kliniki Podatkowej. W dniu 10 listopada 1998 r. w Warszawie podpisana została umowa, pomiędzy Fundacją im. Stefana Batorego a Europejskim Stowarzyszeniem Studentów Prawa, na podstawie której Fundacja udzieliła dotacji na pokrycie częściowych kosztów realizacji przedsięwzięcia naukowego o nazwie: „Uniwersyteckie Poradnie Prawne”.


Zebranie założycielskie Poradni odbyło się w dniu 10 listopada 1998 r., i na nim to został uchwalony statut SPP oraz wybrano przewodniczącego Poradni, którym został Pan Szymon Pszczółka obecnie pracownik naukowy Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Oficjalnie Poradnia rozpoczęła swoją działalność w dniu 11 listopada 1998 r. Studencka Poradnia Prawna została zarejestrowana jako koło naukowe w dniu 16 listopada 1998 r. decyzją Prorektora ds. studenckich Uniwersytetu w Białymstoku. Pierwszym kierownikiem Poradni został prof. dr hab. Leonard Etel, który w roku 2005, w związku z objęciem funkcji Dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku powierzył kierowanie Poradnią dr Arkadiuszowi Bielińskiemu. Obecnym kierownikiem Poradni jest dr Marta Janina Skrodzka.


Początkowo siedziba – biuro Studenckiej Poradni Prawnej znajdowało się przy ul. Mazowieckiej 33 w pokoju 16. W październiku 2002 r., nastąpiło przeniesienie biura na Wydział Prawa do pokoju 119 na I piętrze, gdzie znajduje się ono po dziś dzień.


Przyjmowanie spraw rozpoczęło się z dniem 11 stycznia 1999 r. Już do dnia 18 lutego 1999 r. przyjęto 102 sprawy. Studenci w liczbie 30 osób pracowali w pięciu sekcjach: prawa administracyjnego (opiekun dr Joanna Radwanowicz), prawa cywilnego (opiekun dr Adam Doliwa), prawa karnego (opiekun prof. dr hab. Cezary Kulesza), prawa międzynarodowego i uchodźców (opiekun dr hab. Katarzyna Bagan-Kurluta), prawa podatkowego (opiekun dr hab. Joanna Salachna, prof. UwB). Jak można zauważyć znakomita większość opiekunów pracuje z nami do dzisiaj.


Wychodząc naprzeciw wpływającej do Poradni ogromnej ilości spraw cywilnych w roku akademickim 1999/2000 powstała druga sekcja prawa cywilnego, której opiekunem została mgr Urszula Drozdowska. Ważną inicjatywą było też powstanie sekcji prawa pracy, której opiekunem została dr Iwona Sierocka. Sekcja ta także podjęła się rozwiązywania spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych, których do Poradni wpływa bardzo wiele, ostatnio nawet przeważają nad sprawami pracowniczymi. Następnie powstała trzecia sekcja prawa cywilnego pod kierunkiem dr Arkadiusza Bielińskiego. W roku akademickim 2000/2001 powstała także już dziewiąta sekcja do spraw praw człowieka i uchodźców, której opiekunem był dr Adam Górski. Członkowie tej sekcji przeszli gruntowne szkolenia, musieli wykazać się znajomością języków, szczególnie języka rosyjskiego. Ponadto mieli możliwość zdobywania wiedzy w tym kierunku na praktykach m.in. w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, Biurze Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców, czy w ośrodku dla uchodźców w Białymstoku przy ul. Antoniukowskiej. Dzięki temu nawiązała się w tym zakresie współpraca z lokalnym oddziałem Caritasu. Od roku akademickiego 2004/2005 sekcja ta funkcjonuje w ramach sekcji prawa międzynarodowego. W Poradni pracują studenci IV i V roku, którzy wykazują się najlepszymi osiągnięciami w nauce. Nie otrzymują oni za swoją pracę żadnego wynagrodzenia. Nad pracą studentów czuwają opiekunowie, wybrani spośród kadry naukowo-dydaktycznej Wydziału. Prowadzą oni również dodatkowe szkolenia specjalizacyjne. Obecnie Poradnia liczy osiem sekcji, w których pracuje 49 studentów pod kierunkiem dziesięciu opiekunów.


Poradnia stawia przed sobą trzy główne cele:

  • Po pierwsze ma być nową formą edukacji studentów jako dodatkowy, fakultatywny przedmiot w programie studiów. Ma być pierwszą okazją do spotkania się z prawem „w działaniu”, do spotkania się z prawdziwym klientem i do zmierzenia się z jego problemem prawnym.
  • Po drugie ma to być również forma pomocy na rzecz osób ubogich, których nie stać na skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej, wskutek czego często nie dochodzą one przysługujących im praw bądź też rozwiązanie ich problemu w urzędach lub sądzie trwa o wiele dłużej niż powinno. Udzielając porad takim osobom studenci będą mieli również sposobność dostrzec i docenić społeczną rolę zawodu prawnika, także w kategoriach służby społecznej.
  • Po trzecie – Poradnia ma również na celu kształtowanie społecznej roli Uniwersytetu w życiu miasta i regionu.

W styczniu 2000 r. podjęto inicjatywę publikacji najciekawszych spraw rozwiązanych przez studentów. W założeniu publikacja miała mieć charakter cykliczny i udało się to spełnić, czego dowodem jest przygotowywany już szósty Zeszyt Studenckiej Poradni Prawnej. Dla studentów często jest to pierwsza próba napisania tekstu o charakterze naukowym, dlatego też publikacja cieszy się dużym zainteresowaniem. Z drugiej strony w zeszytach znajdują się opracowania opiekunów naukowych, doktorantów, co jeszcze bardziej podwyższa poziom niniejszej publikacji. Forma obecnego zeszytu została zmieniona, wprowadzono mianowicie dwie części, na które składają się: kazusy z rozwiązanych spraw oraz teksty, które poruszają m.in. zagadnienia problematyczne i mogą pomóc przy rozwiązywaniu następnych spraw. Ostatni opublikowany szósty zeszyt liczy sobie17 artykułów i 10 kazusów- świadczy to o nieustannym zainteresowaniu publikacją członków poradni.


W 2002 r. zostało podpisane porozumienie między Rzecznikiem Praw Obywatelskich a Rektorem Uniwersytetu w Białymstoku o współpracy w dziedzinie ochrony praw człowieka i obywatela. Owocem współpracy jest możliwość odbywania praktyk w biurze Rzecznika oraz kierowanie w imieniu klientów pism do Rzecznika z prośbą o zajęcie się sprawą. Ponadto corocznie Rzecznik organizuje spotkania dla Poradni, nasi członkowie uczestniczą w nich bardzo aktywnie. Celem takich spotkań jest zapoznanie Rzecznika ze sprawami, które albo najczęściej występują w poradni albo są problematyczne, w których Rzecznik mógłby interweniować.


Istotnym krokiem w rozwoju Poradni było stowarzyszenie się w 2003 r. z Fundacją Uniwersyteckich Poradni Prawnych z siedzibą w Warszawie, po spełnieniu standardów dla działalności Poradni, które niewątpliwe pomogły w ulepszaniu funkcjonowania naszej Poradni. W tym czasie została zawarta umowa o objęciu ubezpieczeniem o odpowiedzialności cywilnej Studenckiej Poradni Prawnej przez Uniwersytet w Białymstoku. Fundacja jest partnerem w naszej działalności, oprócz istotnego wsparcia finansowego, bowiem od półtora roku otrzymujemy dotacje na bieżącą działalność, możemy liczyć także na inną pomoc, gdyż Fundacja organizuje konferencje, szkolenia, które mają pomóc rozwijać się Poradniom. Owocem tej współpracy było zorganizowanie drugiej Ogólnopolskiej Konferencji Poradni Prawnych w kwietniu 2004 r. w Ełku na temat: Odpowiedzialności zawodowej Prawnika.

Poradnia uczestniczyła także w wielu konferencjach ogólnopolskich i zagranicznych m.in. na temat: Monitoringu w administracji publicznej, Programu przeciw korupcji, Praw kobiet, Organizacji Pożytku Publicznego, czy międzynarodowych konferencjach o Prawach Człowieka w Krakowie, Petersburgu i Budapeszcie. Do tej pory udało się także nawiązać wiele dobrych kontaktów z innymi Klinikami Prawnymi w Polsce, właśnie konferencje są dobrą okazją, aby wymienić się doświadczeniami. Poradnia Prawna ze Szczecina corocznie zaprasza nas na regionalne szkolenia, w których bierzemy udział.


Ponadto staramy się coraz bardziej usprawnić funkcjonowanie biura, od czterech lat w sekretariacie pracują dwie osoby, które zajmują się m.in. przyjmowaniem spraw, administracją biura, przeprowadzają szkolenia dla nowych członków z zakresu rozmowy z klientem, korzystania z biura, poszczególnych etapów rozwiązywania spraw. Sprawy są przydzielane według listy utworzonej alfabetycznie. W związku z dużą ilością spraw cywilnych wielokrotnie te sprawy rozwiązują także członkowie innych sekcji. Przeciętnie corocznie Poradnia przyjmuje do rozpatrzenia około 300 spraw, wśród których dominują sprawy cywilne, stanowiące niemal 60 % wszystkich spraw.


Celem podwyższania umiejętności studentów do udzielania porad prawnych były organizowane szkolenia i warsztaty, także psychologiczne. Studenci pracują również pod okiem wymagającej kadry naukowej. Wszystko to sprawia, iż członkowie Poradni podwyższają swoje kwalifikacje oraz zdobywają doświadczenie do wykonywania przyszłego zawodu. Poradnia uczy ich także społecznej roli zawodu prawnika.


Obecnie Studencka Poradnia Prawna w Białymstoku została przekształcona w pracownię naukową , a także utworzyła Centrum Praktyk Sądowych – cyklicznie organizowane specjalne praktyki w sądzie, gdzie pod czujnym okiem profesjonalistów członkowie SPP moglą uczestniczyć w rozprawach sądowych, omawiać rzeczywiste stany faktyczne oraz kończyć taką praktykę symulacją rozprawy sądowej, co pozwala na jeszcze lepszy kontakt z klientami Poradni.


Działalność Poradni nie byłaby możliwa bez ciągłej pomocy jej byłych kierowników: prof. dr hab. Leonarda Etela oraz dr Arkadiusza Bielińskiego, obecnego kierownika dr Marty Janiny Skrodzkiej, a przede wszystkim wsparcia finansowego Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych oraz Wydziału Prawa, jak również wielkiego zaangażowania pracowników naukowych będących opiekunami poszczególnych sekcji.



WSZYSTKIM, KTÓRZY PRZYCZYNILI SIĘ DO POWSTANIA PORADNI I JEJ FUNKCJONOWANIA W STRUKTURACH WYDZIAŁU – SKŁADAMY SERDECZNE PODZIĘKOWANIA.

 
 
Rekrutacja 2018/2019
© 2009 Uniwersytet w Białymstoku